Latem aktywność os i szerszeni wyraźnie wzrasta. Owady pojawiają się w ogrodach, na tarasach, balkonach, pod dachami, przy elewacjach i budynkach gospodarczych. Pojedynczy owad przelatujący przez posesję zazwyczaj nie jest powodem do niepokoju. Problem zaczyna się wtedy, gdy zauważamy regularny ruch wielu osobników w jednym miejscu.
Może to oznaczać, że w pobliżu znajduje się gniazdo.
Osy i szerszenie pełnią ważną rolę w środowisku, między innymi ograniczając liczebność innych owadów. Jeżeli jednak gniazdo znajduje się bezpośrednio przy wejściu do domu, tarasie, placu zabaw, oknie czy miejscu często użytkowanym przez ludzi, może stanowić realne zagrożenie.
Jak rozpoznać obecność gniazda? Czego nie należy robić samodzielnie? Kiedy warto skontaktować się z profesjonalną firmą DDD?
Osa czy szerszeń – jak je odróżnić?
Osy są stosunkowo niewielkie, mają charakterystyczne żółto-czarne ubarwienie i wyraźnie przewężony tułów. Latem często pojawiają się w pobliżu jedzenia, słodkich napojów, owoców czy pojemników na odpady.
Szerszeń europejski jest znacznie większy. Dorosłe osobniki mogą osiągać około 2,5–3,5 cm długości. Jego ubarwienie jest żółto-brązowe, a sam owad ze względu na rozmiar zwykle wzbudza większy niepokój.
Zarówno osy, jak i szerszenie mogą żądlić wielokrotnie. Największe ryzyko występuje podczas obrony gniazda.
Gdzie osy i szerszenie najczęściej budują gniazda?
Owady wybierają miejsca osłonięte, spokojne i zapewniające ochronę przed warunkami atmosferycznymi.
Gniazda można znaleźć między innymi:
- na poddaszach,
- pod dachami i podbitką,
- pod elewacją,
- w szczelinach budynków,
- w skrzynkach rolet zewnętrznych,
- w altanach i szopach,
- w budynkach gospodarczych,
- w dziuplach drzew,
- w nieużywanych pomieszczeniach,
- w ziemi i opuszczonych norach gryzoni.
Czasami samo gniazdo jest całkowicie niewidoczne. Jedynym sygnałem może być regularny ruch owadów wlatujących i wylatujących z niewielkiego otworu w elewacji, dachu lub gruncie.
Jak rozpoznać, że w pobliżu znajduje się gniazdo?
Najbardziej charakterystycznym objawem jest wzmożona aktywność owadów w jednym konkretnym miejscu.
Jeżeli przez kilka minut obserwujemy osy lub szerszenie i zauważymy, że kolejne osobniki regularnie wlatują pod dach, w szczelinę elewacji albo do otworu w ziemi, istnieje duże prawdopodobieństwo obecności gniazda.
Inne sygnały to:
- duża liczba owadów pojawiająca się codziennie w tym samym miejscu,
- częste przeloty przy oknach lub podbitce dachowej,
- charakterystyczne brzęczenie dochodzące ze ściany, sufitu lub poddasza,
- znalezienie widocznej konstrukcji przypominającej papierową kulę,
- wzmożona aktywność owadów w pobliżu jednego otworu.
Gniazdo os lub szerszeni powstaje z materiału przypominającego papier, który owady tworzą z przeżutych włókien drewna.
Czy szerszenie są bardziej niebezpieczne od os?
Szerszenie są większe, dlatego ich obecność często wywołuje większy strach. Sam rozmiar nie oznacza jednak, że każdy napotkany szerszeń będzie agresywny.
Największe zagrożenie pojawia się w bezpośrednim sąsiedztwie gniazda. Owady mogą reagować na gwałtowne ruchy, uderzenia, wibracje lub próby ingerencji w miejsce ich bytowania.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby uczulone na jad owadów błonkoskrzydłych. W ich przypadku nawet pojedyncze użądlenie może prowadzić do ciężkiej reakcji alergicznej.
Czego nie robić przy gnieździe os lub szerszeni?
Jednym z najczęstszych błędów jest próba samodzielnego zniszczenia gniazda.
Nie zatykaj otworu prowadzącego do gniazda
Jeżeli owady wchodzą pod elewację, dach lub do szczeliny w ścianie, nie należy od razu blokować tego miejsca pianką montażową, silikonem lub innym materiałem.
Owady mogą wtedy zacząć szukać innej drogi wyjścia, również do wnętrza budynku.
Nie uderzaj w gniazdo
Strącanie gniazda kijem, szczotką lub innym przedmiotem może wywołać gwałtowną reakcję dużej liczby owadów jednocześnie.
Nie polewaj gniazda wodą
Woda nie jest skuteczną metodą zwalczania kolonii, a próba zalania gniazda może sprowokować owady.
Nie stosuj przypadkowych preparatów
Użycie domowego aerozolu z niewielkiej odległości może być niebezpieczne. Preparat może nie dotrzeć do wnętrza gniazda, a rozdrażnione owady mogą zaatakować osobę wykonującą zabieg.
Nie należy również mieszać różnych środków chemicznych ani stosować preparatów niezgodnie z ich przeznaczeniem.
Co zrobić, gdy gniazdo znajduje się przy domu?
Najważniejsze jest zachowanie bezpiecznej odległości.
Jeżeli to możliwe:
- ogranicz dostęp dzieci i zwierząt do tego miejsca,
- nie wykonuj prac ogrodowych bezpośrednio przy gnieździe,
- nie używaj kosiarek, podkaszarek ani innych urządzeń powodujących silne drgania w jego pobliżu,
- zamykaj okna znajdujące się przy trasie przelotu owadów,
- nie próbuj samodzielnie sprawdzać wnętrza gniazda.
Warto również obserwować, którędy owady wlatują do miejsca gniazdowania. Taka informacja jest bardzo pomocna podczas późniejszej interwencji.
Kiedy gniazdo należy usunąć?
Nie każde gniazdo wymaga natychmiastowej likwidacji. Jeżeli znajduje się daleko od ludzi, w miejscu nieużytkowanym i nie powoduje zagrożenia, można rozważyć pozostawienie go do końca sezonu.
Interwencja jest szczególnie wskazana, gdy gniazdo znajduje się:
- przy wejściu do budynku,
- obok tarasu lub balkonu,
- przy oknach,
- na poddaszu użytkowym,
- w skrzynce rolety,
- w elewacji budynku mieszkalnego,
- w miejscu zabaw dzieci,
- przy ciągach komunikacyjnych,
- w obiekcie handlowym, gastronomicznym lub usługowym,
- w miejscu, w którym przebywa osoba uczulona na jad.
Im bliżej ludzi znajduje się kolonia, tym większe ryzyko przypadkowego sprowokowania owadów.
Jak wygląda profesjonalne usuwanie gniazda?
Pierwszym etapem jest określenie:
- gatunku owadów,
- miejsca gniazdowania,
- sposobu dostępu do gniazda,
- intensywności aktywności,
- warunków technicznych obiektu,
- potencjalnego zagrożenia dla mieszkańców lub pracowników.
Sposób działania dobiera się indywidualnie. Inaczej wygląda usuwanie gniazda os/szerszeni widocznego w altanie, a inaczej zwalczanie kolonii znajdującej się pod elewacją lub wewnątrz konstrukcji dachu.
Profesjonalny zabieg powinien prowadzić do likwidacji całej kolonii, a nie tylko pojedynczych owadów pojawiających się na zewnątrz.
Po zakończeniu działań warto również sprawdzić miejsce, przez które owady dostały się do konstrukcji budynku, i w odpowiednim momencie je zabezpieczyć.
Czy stare gniazdo zostanie ponownie wykorzystane?
Zwykle stare gniazda nie są ponownie zasiedlane przez tę samą kolonię w kolejnym sezonie. Nowe królowe rozpoczynają budowę nowych gniazd.
Nie oznacza to jednak, że owady nie mogą ponownie wybrać tego samego budynku lub podobnego miejsca. Jeżeli podbitka, elewacja lub dach posiadają łatwo dostępne szczeliny, mogą ponownie stać się atrakcyjnym miejscem do gniazdowania.
Dlatego po zakończeniu sezonu warto skontrolować budynek i zabezpieczyć potencjalne drogi dostępu.
Jak ograniczyć ryzyko pojawienia się os i szerszeni?
Nie można całkowicie wyeliminować obecności tych owadów w otoczeniu domu, ale można ograniczyć ryzyko ich osiedlenia się bezpośrednio przy budynku.
Warto:
- uszczelnić szczeliny w elewacji i podbitce,
- zabezpieczyć otwory wentylacyjne odpowiednią siatką,
- regularnie kontrolować poddasze,
- zamykać pojemniki na odpady,
- nie pozostawiać na zewnątrz słodkich napojów i resztek żywności,
- usuwać opadłe owoce,
- kontrolować altany, szopy i budynki gospodarcze.
Szczególnie dobrym momentem na przegląd budynku jest wiosna, kiedy kolonie są jeszcze niewielkie.
Osy i szerszenie – nie ignoruj regularnego ruchu owadów
Pojedyncza osa przy stole nie oznacza jeszcze problemu. Jeżeli jednak codziennie obserwujesz kilka lub kilkanaście owadów wlatujących w dokładnie to samo miejsce, warto sprawdzić, czy nie powstało tam gniazdo.
Nie próbuj samodzielnie strącać gniazda, zatykać otworu ani stosować przypadkowych preparatów. Takie działania mogą sprowokować owady i zwiększyć ryzyko użądlenia.
Jeżeli gniazdo znajduje się w pobliżu domu, tarasu, wejścia do budynku lub innego często użytkowanego miejsca, skontaktuj się z profesjonalną firmą DDD.
Przeprowadzimy ocenę sytuacji i dobierzemy odpowiednią metodę zwalczania os lub szerszeni, uwzględniając miejsce gniazdowania, rodzaj obiektu i bezpieczeństwo jego użytkowników.